Telgraflar (23/11/1935'ten başlayarak)

ÖNSÖZ

Atatürk'ün 1917-1938 yılları arasını kapsayan devreye ait askerî ve siyasî tamim, telgraf ve beyannameleri, Türk Inkilâp Tarihi Enstitüsü tarafından yayımlanan "Atatürk'ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri*" adlı kitapta toplanmıştır. Bu eser, Atatürk araştırmalarında değerli bir kaynak teşkil etmesine rağmen bir hayli mühim vesikayı kadrosu dışında bırakmaktadır. Gözden kaçmış bulunan bu telgraflar arasında Istiklâl Savaşı'mıza ve yeni Türkiye'nin kuruluşuna ait çok değerli vesikalar bulunduğu gibi, fikir Atatürk'ün ölmez sözlerine eklenecek bazı cümleler de yer almaktadır.

Biz, eski gazete, mecmua kolleksiyonları, ajans bültenleri, Atatürk ve Milli Mücadele ile ilgili yayınları ve bazı hâtırat eserlerini yeniden taramak suretiyle "Atatürk'ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri"nde bulunmıyan yüz kadar telgrafı bu kitapta biraraya getirdik. Muhtelif milletlerin bayramları, hükümdarların doğum günleri ve yılbaşı tebrikleri gibi protokol gereği her yıl tekrarlanan telgrafları ise -ayrı bir kitap teşkil edecek hacımda olduklarından- bu araştırmanın kadrosu dışında bıraktık.

Bu kitap, "Atatürk'ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri"nde yer alan vesikaların sayısını artırmakla beraber, toplanmamış bütün metinleri içine aldığı iddia edilemez. Kitabımız basılırken bile bazı telgrafların yeni elimize geçmiş olması, bu araştırmanın, taranan yayınların genişliğine ve zamana bağlı olduğunu göstermektedir. Birçok kütüphane ve kurumlarda tam bir Atatürk'le ilgili yayınlar kolleksiyonun bulunmayışı bu işi güçleştirmektedir. Bununla beraber, bugünkü imkânlar içinde meydana getirdiğimiz bu derleme, Atatürk araştırmalarına bir katkıda bulunabilirse, övünç duyacağız.

Ankara, Ağustos 1971
Dr. Utkan KOCATÜRK

_______
* Atatürk'ün Tamim, Telgraf ve Beyannameleri IV, Derleyen: Nimet Arsan, Türk Inkılâp Tarihi Enstitüsü Yayınları: 1, 1964.


İzmir'in 9 Eylül Kurtuluş Bayramı münasebetiyle kendisine gönderilen tazim ve tebrik telgrafına cevap*:

C.H.F. Reisi Avni Bey 9.X.1934
İzmir.

Kurtuluş gününün yıldönümünü kutlarken hakkımda gösterilen asil duygulardan dolayı hepinize teşekkür eder, iyilikler dilerim.

Reisicumhur
Gazi Mustafa Kemal

____________
* Ayın Tarihi, sayı: 10, 1934, s. 22.



Marsilya'da yapılan suikast neticesinde vefat eden Fransa Hariciye Nazırı M. Bartu'nun ziyaı dolayısıyla Fransa Reisicumhuru'na tâziyet telgrafı*:

Fransa Reisicumhuru Albert Lebrun Hazretlerine 9.X.1934
Paris.

Kendi toprağında yapılan suikastın bizzat Fransa'yı da matemdar eden neticesi, bütün sulh dostlarının, Fransa ve Yugoslavya dostlarının hissettikleri elemi bir kat daha artırmıştır. M. Bartu'nun vefatı, Kral Aleksandr'la beraber Avrupa'nın uğrayabileceği en acı bir ziyadır. Bu elim hâdise münasebetiyle Zat-ı Devletlerine derin sempati hislerimi arzeder ve dost Fransa'nın matemine bütün Türk milletinin en samimi bir surette iştirak ettiğini bildiririm.

Gazi M. Kemal

___________
* Cumhuriyet Gazetesi, 10.X.1934.




Üçüncü Balkan Güreş Kongresi'nin tâzim ve bağlılık telgrafına cevap*:
9.X.1934

Kongre münasebetiyle hakkımda gösterilen duygulara teşekkür ederim.

Reisicumhur
Gazi Mustafa Kemal

________
* Cumhuriyet Gazetesi, 10.X.1934



Raymont Poincaré'nin ölümü münasebetiyle Fransa Reisicumhuruna gönderilen tâziyet telgrafı*:

Fransa Reisicumhuru
M.Albert Lebrun Hazretlerine, Paris. 16.X.1934

Fransa'nın en büyük adamlarından biri olan M. Raymont Poincaré'nin vefatiyle Fransa'nın uğradığı acı zıyadan dolayı en samimi tâziyetlerimin kabulünü Zat-ı Devletlerinden rica ederim. 

Gazi M. Kemal

__________
* Ayın Tarihi, sayı: 11, 1934, s. 70


Raymont Poincaré'nin ölümü münasebetiyle eşine gönderilen tâziyet telgrafı*:

Madam Raymont Poincaré Paris.
16.X.1934

Duçar olduğunuz acı matemi büyük bir kederle haber aldım. Hürmetli tâziyetlerimi kabul buyurmanızı rica ederim. 

Gazi M. Kemal

________
* Ayın Tarihi, sayı: 11, 1934, s. 71


Mühendisler Birliği'nin yeni evinin açılması dolayısıyla Bayındırlık Bakanının, mühendisler adına, bağlılık telgrafına cevap:

Bayındırlık Bakanı Çetinkaya'ya 8.XII.1934

Değerli Türk mühendisleri arkadaşlarımızın bildirdiğiniz temiz duygulardan dolayı duyduğum kıvancın büyük olduğunu bildiririm. Kendileri için bugüne kadar olduğu gibi bundan böyle de büyük işler başarmalarını dilerim.

K. Atatürk

__________
* Ulus Gazetesi, 9.XII.1934.



Suikasttan kurtulan Suudi Arabistan Kralı Abdülaziz İbn-i Suud'a telgraf*:

23.III.1935
Suudi Arabistan Kralı Haşmetlü Abdülâziz İbn-i Suud Hazretleri
Mekke.

Zat-ı Şahaneniz ve Veliaht Hazretlerine karşı yapılan suikastten kurtulduğunuzu büyük memnuniyetle haber aldım. Bu münasebetle gerek Zat-ı Şahanelerinin ve gerek Veliaht hazretlerinin saadet ve sağlık içinde daha uzun yaşamalarını yürekten dilerim.

Kamâl Atatürk

_________
* Ayın Tarihi, sayı: 16, 1935, s. 79.



Arsıulusal Kadınlar Kongresi'nin saygı ve minnettarlık telgrafına cevap*:

Kadınlara rey hakkı temini için toplanan 22.IV.1935
Arsıulusal Kadınlar Birliği 12. Kongresi'ne
Yıldız-İstanbul

Bana yollamış olduğunuz cemilekâr sözler için size teşekkür ederim. Siyasî ve içtimaî hakların kadın tarafından istimalinin, beşeriyetin saadeti ve prestiji nokta-i nazarından elzem olduğuna eminim. Kongre mesaisinin feyizli neticelere ulaşmasını dilerim.

Reisicumhur    
?? Kemal Atatürk ??

__________
* Ayın Tarihi, N: 17, Mayıs 1935, s. 14.



Ulusal Ekonomi ve Arttırma Kurumu'nun Genel Kongresi münasebetiyle kendisine çekilen bağlılık telgrafına cevap*:

General Kâzım Özalp 8.V.1935

Ulusal Ekonomi Kurumu Başkanı
Ankara.

Kongre münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulara teşekkür ederim.

Cumhurreisi

Atatürk


________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 8.



Irak Kralı'na gönderilen tebrik telgrafı*:

Haşmetli Birinci Gazi Hazretleri 11.V.1935
Irak Kralı.

Aile-i Kraliyeleriyle dost Irak milletini sevindiren mesut hâdiseyi sevinçle öğrendim. Zat-ı Haşmetanelerinin Kraliçe ve genç Veliaht Hazretlerinin sıhhat ve sonsuz saadetleri hakkında samimî temennilerimi takdime müsaraat ederim.

Kamâl Atatürk

_______
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 201.



İngiliz Kralı V. George'un jübilesi münasebetiyle Kral'a tebrik telgrafı*: 11.V.1935

Majestelerinin tahta çıkışlarının 25. yıldönümünü kutluladığı bu anda kendilerine çok samimî tebriklerimle birlikte şahsî saadetleri ve Krallık âilesinin saadeti için olan en hararetli temennilerimi arzetmekle bahtiyarım.

Kamâl Atatürk

_________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 201.




Mareşal Pilsudski'nin vefatı münasebetiyle Lehistan Reisicumhuru'na başsağlığı telgrafı*:

Reisicumhur Ekselans B. Moscicki
Varşova.

Müteveffa Mareşal Pilsudski'nin şahsında en büyük yaratıcılarından birini kaybetmiş olan Leh milletinin geçirmekte olduğu elemli acıya bütün sempatimle iştirak etmekte olduğuna itimat buyurmanızı Zat-ı Devletleri'nden rica ederim.

Kamâl Atatürk

__________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 202.



Türk Tecim ve Endüstri Odaları Genel Kurultayı'nın bağlılık telgrafına cevabı*:

Bay Celâl Bayar 26.V.1935
Ekonomi Bakanı

Türk Tecim ve Endüstri Odaları Genel Kurultayı münasebetiyle hakkımda gösterilen candan duygulara teşekkür ederim.

Reisicumhur

Kamâl Atatürk


________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 28.



Türk Hava Kurumu VI. Kurultayı'nın sevgi ve bağlılık duygularını bildiren telgrafına cevap*:

Bay Abdülhalik Renda 26.V.1935
Hava Kurumu Başkanı.

Hava Kurumu Kurultayı münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulara teşekkür ederim.

Kamâl Atatürk


_________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 28.



Birinci Basın Kurultayı'nın saygı ve sevgilerini bildiren telgrafına cevap*:

Bay Şükrü Kaya 27.V.1935
Basın Kurultayı Başkanı,
Ankara.

Birinci Basın Kurultayı münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulara teşekkür eder, muvaffakiyetler dilerim.

Reisicumhur

Kamâl Atatürk


________
* Ayın Tarihi, sayı: 18, 1935, s. 29.



İsviçre prenseslerinden İngrid ile Danimarka Veliahtı'nın evlenmeleri münasebetiyle İsviçre Veliahtı Prens Güstav Adolf'a gönderilen tebrik telgrafı*:

İsviçre Veliahtı Son Altes Prens Güstav Adolf 3.VI.1935
Stokhoim.

Prenses Ingrid ile Danimarka Veliahtı Prens Fredrik'in evlenmeleri münasebetiyle en hararetli tebriklerimi kabul etmenizi ve mümtaz veliler nezdinde en halisane temennilerime tercüman olmanızı rica ederim.

K. Atatürk

_________
* Ayın Tarihi, sayı: 19, 1935, s. 42.


Moskova Büyük Elçimiz Vasıf Çınar'ın ölümü münasebetiyle Kalinin'in başsağlığı telgrafına cevap*:

Sosyalist Sovyet Cumhuriyetleri Birliği 7.IV.1935
Merkezî İcra Komitesi Başkanı Son Ekselans Kalinin'e,
Moskova.

Vasıf Çınar'ın vakitsiz ölümü dolayısiyle uğradığımız yası paylaştığınızdan dolayı kendim ve Türk ulusu namına teşekkür ederim.

___________

Kamâl Atatürk


* Ayın Tarihi, sayı: 19, 1935, s. 43.


Türk Dili Araştırma Kurumu'nun 3. kuruluş yıldönümü münasebetiyle gönderilen saygı ve teşekkür telgrafına cevap*:

Türk Dili Araştırma Kurumu Genel Sekreterliğine. 12.VII.1935

Türk Dili Araştırma Kurumu'nun üç sene içinde yaptığı işler çok büyüktür. Kurum içinde çalışan arkadaşlar bununla öğünebilirler. Kamunuzu kutlular, tam, başarılar dilerim.

Reisicumhur

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 20, 1935, s. 7.

 


Dil Bayramı'nın 3. yıldönümü münasebetiyle Türk Dil Kurumu'na tebrik telgrafı*:

İbrahim Necmi Dilmen 21.IX.1935
Türk Dil Kurumu Genel Sekreteri, Dolmabahçe.

Üçüncü Dil Bayramı'nı kutlayan telgrafınızı aldım. Türk Dil Kurumu'nun verimli çalışmasını ve bütün yurttaşların dil işlerine gösterdiği büyük ilgiyi sevinçle anarım. Bayramınız kutlu olsun.

__________

Kamâl Atatürk


* Türk Dili, T.D.K., sayı: 13, 1935, s. 1.




Yugoslav Kral ailesinin bir kızları oluşunu tebrik telgrafı*:

Altes Ruayal Prens Paul Karajorjeviç 10.IV.1936
Belgrad.

Altes Ruayalinizi mazhar olduğu büyük bahtiyarlığı derin bir sevinçle haber alıyorum.
Bu mes'ut fırsat yüksek muhabbet ve samimi dostluk hislerimi tekrarlamak ve gerek Altes Ruayalinize gerek Altes Ruayal Prenses Olgaya en hararetli tebriklerimin arzına imkân vermektedir.

Atatürk

____________
* Ayın Tarihi, sayı: 29, 1936, s. 32.



Mısır Kralı Birinci Fuad'ın vefatı dolayısıyla Altes Prens Faruk'a gönderilen taziyet telgrafı*:
5.V.1936

Mufahham pederiniz Majeste Kralın vefatını çok büyük bir teessürle haber aldım. Altesinizin, mufahham ailenizin ve Mısır milletinin bu derin yasına iştirak ederek en samimi taziyetlerimi beyan eylerim.

K. Atatürk

___________
* Ayın Tarihi, sayı: 30, 1936, s. 94.



İzmir Fuarı'nın kapanışı münasebetiyle gönderilen tâzim ve bağlılık telgrafına cevap*:

Dr. Behçet Uz 25.IX.1936
Şarbay ve Fuar Komitesi Reisi, İzmir.

Arsıulusal İzmir Fuarı'nın kapanışı münasebetiyle bana gönderilen temiz duygulara teşekkür ederim.

Atatürk

 

___________
* Ayın Tarihi, sayı: 34, 1936, s. 5.



Dil Bayramı'nın 4. yıldönümü münasebetiyle Türk Dil Kurumu'na tebrik telgrafı*:

Bay I. N. Dilmen 29.IX.1936
Türk Dıl Kurumu Genel Sekreteri.

Dil Bayramı'nı mesai arkadaşlarınızlabirlikte kutluladığınızı bildiren telgrafı teşekkürle aldım. Ben de sizi tebrik eder ve Türk Dil Kurumu'na bundan sonraki çalışmalarına da muvaffakiyetler dilerim.

___________

K. Atatürk


* Türk Dıli, T.D.K., sayı: 20, 1936, s.1



Roosevelt'in tekrar Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığına seçilmesi münasebetiyle tebrik telgrafı*:

Ekselans Franklin Roosevelt 20.XI.1936
Birleşik Amerika Devletleri Başkanı,
New York.

Ekselanslarının Amerika Cumhurbaşkanlığı'na parlak bir surette tekrar intihapları dolayısıyla, kendilerine şahsî saadetleri ve büyük memleketinin refahı için beslediğim samimi temennilerimi tekrar ederim.

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 36, 1936, s. 63.



İktisat Vekâleti'nde toplanan Balıkçılar Kongresi'nin tazim ve bağlılık telgrafına cevabı*:

Bay Celâl Bayar 8.XII.1936
İktisat Vekili ve Balıkçılar Kongresi Başkanı,
Ankara.

İktisat hayatımızda yeni bir hamle teşkil eden deniz mahsüllerimizin işletilmesini tetkik etmek üzere toplanan Kongre'de bana gösterilen yüksek hislerden mütehassis oldum. Teşekkür eder ve muvaffakiyetler dilerim.

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 37, 1937, s. 6.

Halkevlerinin 5. kuruluş yıldönümü münasebetiyle kendisine gönderilen tazim ve bağlılık telgrafına cevap*:

Bay Şükrü Kaya 23.2.1937
Dahiliye Vekili, C.H.P. Genel Sekreteri,
Ankara.

Halkevlerinin beşinci yıldönümü münasebetiyle bana gösterilen yüksek hislere teşekkür eder, halkevlerine muvaffakiyetler dilerim.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 39, 1937, s. 8.


Çekirdeksiz Üzüm Birinci Milli Kongre Riyasetinin tazim ve bağlılık telgrafına cevap*:
13.III.1937

İhracat mallarımız arasında önemli bir yeri olan kuru üzümün standart tiplerini tespit için toplanan Kongre'nin yüksek hislerini bildiren telgrafınızı büyük memnuniyetle aldım. Teşekkür eder ve sayın kongre üyelerine ve size bu çok değerli çalışmanızda verimli başarılar dilerim.

K. Atatürk

___________
* Ayın Tarihi, sayı: 40, 1937, s.7.


Tylers Mektebi'nde vuku bulan infilâk münasebetiyle amerika Reisicumhuru Roosevelt'e taziye telgrafı*:
Ekselâns Franklen Roosevelt 30.III.1937
Birleşik Hükûmetler Reisi,
Washington.

Birçok genç canları mahvolduğu müthiş Tylers Mektebi infilâkından derin bir suretle müteessir olarak en samimi taziyelerimin kabulünü ve Amerikan milletinin ve bilhassa fevkalâde müteellim olan Teksas halkının heyecan ve matemine iştirak eden Türk milletinin çok kederli hislerine inanmanızı Ekselânsınızdan rica ederim.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 40, 1937, s. 66.


Hindenburg balonunun felâkete uğraması münasebetiyle Almanya Cumhurreisine gönderilen teessür telgrafı*:

Ekselâns Bay Adolf Hitler 12.V.1937
Almanya Cumhurreisi ve Başvekili

Hindenburg balonunun Lakehurt'da karaya inerken infilâkından mütevellit müthiş felâketi büyük bir heyecanla haber aldım. Derin teessür hissiyatımın kabul buyrulmasını ve kazazedelerin aileleri nezdinde bu hissiyatıma tercüman olunmasını Ekselânslarından rica ederim.

K. Atatürk

__________
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s. 208.

Mamak Baruthanesi'ndeki infilâk sebebiyle Fransa Cumhurreisi'nin taziyet telgrafına cevap*:

Ekselâns Bay Albert Lebrun. 15.V.1937

Mamak mühimmat depolarından birinde vuku bulan infilâk üzerine zuhur eden ve muvaffakiyetle söndürülerek insan zayiatından ziyade bir miktar maddî zayiata münhasır kalmış olan yangında felâkete uğrayanların aileleri hakkında Ekselânsları tarafından izhar edilen alâkadan dolayı pek mütehassis olarak, derin sempatime inanmalarını ve yüksek ihtiramatımın kabulünü rica ederim.

K. Atatürk

__________
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s.210.




İngiltere Kralı'nın taç giyme merasimi münasebetiyle gönderilen tebrik ve temenni telgrafı*:

Majeste Altıncı George 17.V.1937
Londra.

Majestelerinin suret-i resmiyede Britanya Krallık tacını giydikleri bu anda, en hararetli tebriklerimi ve şahsî saadetleri ile Majeste Kraliçenin ve Kırallık ailesinin saadetleri ve Britanya İmparatorluğu'nun refah ve tealisi hakkında bütün kalbimle yaptığım temennilerimi kabul buyurmalarını rica ederim.

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s. 210.



19 Mayıs 1937 günü Ankara Stadı'nda yapılan tören münasebetiyle milletin sevgi ve bağlılık duygularını ileten telgrafa cevap*:

Şükrü Kaya 21.V.1937
İçişleri Bakanı ve C.H.P. Genel Sekreteri,
Ankara.

19 Mayıs gününün yıldönümünde Ankara Stadyomu'nda toplanan muhterem yurttaşların ve şuurlu ve gürbüz gençliğin yüksek ve kalbî hislerini bildiren telgrafınızı büyük sevinçle aldım. Teşekkür eder ve Türk'ün hududu olmıyan yükselme ve ilerlemesinde daima başarılar dilerim.

Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s. 9.




Doğum yıldönümünü tebrik eden İngiltere Kralı VI. George'e1 teşekkür telgrafı*:

Majeste altıncı George 24.V.1937
Londra.
Doğumumun yıl dönümü münasebetiyle Majestelerinin göndermek nezaketinde bulundukları telgraftan ziyadesiyle mütehassis oldum. Majestelerinin kalbî tebrik ve temennilerinden dolayı samimî surette teşekkür eder ve gerek kendilerinin ve gerek Majeste Kraliçenin şahsî saadetleri hakkındaki en hararetli temennilerimin kabulünü rica eylerim.

Kamâl Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s. 213.
(1)İngiltere Kralı VI. George'un Atatürk'e telgrafı şudur*:
Doğum gününüzün yıl dönümü münasebetiyle Ekselânsınıza kalbî tebriklerimi ve aynı zamanda sıhhat ve uzun ömürler temennilerimi takdim ile samimî bir zevk duyarım.

Altıncı George
* Ayın Tarihi, sayı: 42, 1937, s. 212-213.




Ibn-i Sina'nın 900. doğum yıldönümü münasebetiyle Üniversite Konferans salonunda yapılan törende Atatürk'e gönderilen tâzim telgrafına cevap*:

Bay Hasan Cemil Çambel
Türk Tarih Kurumu Başkanı 23.VI.1937
Dolmabahçe Sarayı - Istanbul.

Türk âlimi Ibn-i Sina'nın doğumunun 900'üncü yıldönümü münasebetiyle yapılan törende bana karşı gösterilmiş olan temiz ve yüksek hislerden mütehassis oldum. Teşekkür eder ve Türk ilim müntesiplerine daimî başarılar dilerim.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 43, 1937, s. 7.



Saadabat Paktı'nın imzasından sonra Irak Kralı'nın tebrik telgrafına cevap*:

Irak Kralı Majeste Gaziyülevvel Hazretleri, 10.VII.1937
Bağdat.

Saadabat Misakı'nın imzası münasebetiyle göndermek lütfunda bulundukları dostane telgrafı büyük bir memnuniyetle aldım. Biribirine kardeşlik ve dostluk rabıtalarıyla bağlı dört devletin dünya sulhu yolunda verimli bir teşrik-i mesaisini temin edecek olan bu misakı memleketlerimiz için çok hayırlı bir eser telâkki eder, hepimize müteyemmen olmasını dilerim. Bu mesut vesile ile Zat-ı Mülükânelerinin şahsi saadetleri ve kardeş Irak'ın refah ve ikbali için en samimi temenniyatımı izhar etmekle bahtiyarım.

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 44, 1937, s. 69.



Saadabat Paktı'nın imzasından sonra Afganistan Padişahı'nın tebrik telgrafına cevap*:

Afganistan Padişahı Majeste Muhammed Zahir Han, 10.VII.1937 Kâbil.

Saadabat Misakı'nın imzası münasebetiyle göndermek lütfunda bulundukları telgrafı büyük bir memnuniyetle aldım. Dört kardeş millet arasında mevcut en sıkı dostluk rabıtalarını bir kat daha teyit ederek cihan sulhunun esaslı desteklerinden birisini teşkil eden bu mühim eserin, milletlerimizin barışseverliği sayesinde meydana gelmiş olması hepimiz için iftiharı mucip bir hâdisedir. Saadabat Misakı'nın milletlerimize kutlu olmasını temenni ederken bu hayırlı vesile ile Zat-ı Humayunlarının sıhhat ve saadetini ve kardeş Afganistan'ın refah ve ikbalini yürekten dilemekle bahtiyarım.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 44, 1937, s. 70.



Büyük âlim Marconi'nin ölümü münasebetiyle ailesina gönderilen taziyet telgrafı*:

Marconi Ailesi, 19.VII.1937
Roma.

Bütün insaniyet uğradığınız kaybı acı bir surette hissetmektedir. Bu elîm felâkette büyük Marconi'nin hâtırasına karşı müteheyyiç tazimlerimle beraber bütün sempatimden emin olmanızı rica ederim.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 44, s.46



Demiryolunun Zonguldağa ulaşması münasebetiyle halkın şükran ve tazimlerini sunan telgrafa cevap*:

Bay Halit Aksoy 17.VII.1937
Vali ve C.H.P. İl Yön. Kurul Başkanı.

Demiryolunun kömür ilinin merkezine ulaştığı mesut hâdisesini bildiren telgrafınızı büyük memnuniyetle aldım. Bu münasebetle muhterem halkın bana karşı gösterdikleri yüksek duygulara teşekkür ederim.

K. Atatürk


___________
* Ayın Tarihi, sayı: 45, 1937, s. 10.



Dil Bayramı'nın 6. yıldönümü münasebetiyle Türk Dil Kurumu'na tebrik telgrafı*:

Bay İbrahim Necmi Dilmen 29.IX.1937
Türk Dıl Kurumu Genel Sekreteri

Dil Bayramı münasebetiyle Türk Dil Kurumu'nun hakkımdaki duygularını bildiren telgrafınızdan çok mütehassis oldum. Teşekkür eder, değerli çalışmalarınızda muvaffakiyetlerinizin temadisini dilerim.

Kamâl Atatürk


_____________
* Türk Dili, T.D.K., sayı: 23-26, 1937, s. 1.



Halkevlerinin 6. kuruluş yıldönümü münasebetiyle gönderilen saygı ve bağlılık telgrafına cevap*:

Şükrü Kaya 22.2.1938
Dahiliye Vekili ve C.H.P. Genel Sekreteri,
Ankara.

Kültür sahasındaki inkişafımızda mühim bir vazife gören halkevlerinin yıldönümü münasebetiyle gönderdiğiniz telgraftan çok mütehassis oldum. Teşekkür eder ve halkevlerine şuurlu ve nurlu çalışmalarında başarılar dilerim.

K. Atatürk


__________
* Ayın Tarihi, sayı: 51, 1938, s. 8.



İzmir'in kurtuluşunun yıldönümü münasebetiyle gönderilen bağlılık telgrafına cevap*:

Doktor Behçet Uz 12.IX.1938
Belediye Reisi,
İzmir.

Güzel İzmir'in Kurtuluş gününün yıldönümünü huzur ve neşe içinde kutlularken İzmirlilerin hakkımda izhar ettiklerini bildirdiğiniz samimi duygulardan çok mütehassis oldum Teşekkür, muhabbet ve iyi dileklerimin sayın halka iblâğını dilerim.

Atatürk

_____________
* Ayın Tarihi, sayı: 58, 1938, s. 5.



Dil Bayramı'nın 7. yıldönümü münasebetiyle Türk Dil Kurumu'na Tebrik telgrafı*:

Bay İbrahim Necmi Dilmen Dolmabahçe, 27.IX.1938
Türk Dil Kurumu Genel Sekreteri

Dil Bayramı münasebetiyle bana karşı gösterilen temiz duygulardan çok mütehassis oldum, teşekkür eder verimli çalışmalarınızda sürekli başarılar dilerim.

K. Atatürk


__________
* Türk Dili, T.D.K., sayı: 31-32, 1938, s. 2.




Barbaros ihtifali münasebetiyle halkın tâzim ve bağlılık duygularını bildiren İstanbul Valisi'nin telgrafına cevabı*:

Muhittin Üstündağ 28.IX.1938
Vali ve Belediye Reisi,
İstanbul.

Büyük Türk amirali Barbaros için yapılan törende sayın halk tarafından hakkımda izhar edildiğini bildirdiğiniz samimi hislerden çok duygulandım. Teşekkür ederim.

K. Atatürk


____________
* Ayın Tarihi, sayı: 58, 1938, s. 10.